Polikistik Over Sendromunda Beslenme: Neleri Doğru Yapıyoruz, Neleri Yanlış?

Polikistik Over Sendromu (PKOS), yalnızca adet düzensizliği veya kilo verme zorluğundan ibaret değildir. İnsülin direnci, hormonal dengesizlikler ve kronik inflamasyonun da eşlik ettiği karmaşık bir metabolik tablodur. Bu nedenle tedavide yalnızca ilaçlar değil, beslenme alışkanlıkları da büyük önem taşır.

PKOS'ta en sık yapılan hatalar

• Sürekli "yasaklı besinler" listesi oluşturmak

• Çok düşük kalorili diyetler uygulamak

• Öğün atlayarak kilo vermeye çalışmak

• Protein tüketimini ihmal etmek

• Meyve suyu, smoothie ve fit görünümlü paketli ürünleri sınırsız tüketmek

• Sadece tartıdaki değişime odaklanmak

• Egzersizi yalnızca kilo verme aracı olarak görmek

Bu hatalar kısa vadede kilo kaybı sağlasa bile uzun vadede iştah kontrolünü bozabilir ve insülin direncini artırabilir.

Kilo kaybı neden önemlidir?

Araştırmalar, vücut ağırlığında %5-10'luk bir azalmanın bile PKOS belirtilerinde önemli iyileşmeler sağlayabileceğini göstermektedir.

Bu iyileşmeler arasında:

• Adet düzeninin desteklenmesi

• Ovülasyonun artması

• İnsülin direncinin azalması

• Androjen seviyelerinin düşmesi

• Gebelik şansının artması

yer almaktadır.

Ancak burada amaç hızlı kilo vermek değil, sürdürülebilir yağ kaybı sağlamaktır.

Protein alımı neden bu kadar önemli?

PKOS'lu bireylerde protein tüketimi çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Oysa yeterli protein;

• Daha uzun süre tokluk sağlar.

• Kan şekeri dalgalanmalarını azaltır.

• Kas kaybını önlemeye yardımcı olur.

• İştah kontrolünü destekler.

• Kilo verme sürecini kolaylaştırır.

Protein kaynakları:

• Yumurta

• Balık

• Tavuk ve hindi eti

• Yoğurt ve kefir

• Peynir

• Kurubaklagiller

• Yağlı tohumlar

Her ana öğünde mutlaka bir protein kaynağı bulunması önerilir.

Karbonhidrat tamamen kesilmeli mi?

Hayır.

PKOS'ta sorun karbonhidrat tüketmek değil, yanlış karbonhidrat seçimleri yapmaktır.

Tercih edilmesi gerekenler:

• Tam tahıllar

• Yulaf

• Kurubaklagiller

• Sebzeler

• Meyveler

Sınırlandırılması gerekenler:

• Şekerli içecekler

• Beyaz unlu ürünler

• Paketli atıştırmalıklar

• Tatlılar

Düşük glisemik indeksli besinler kan şekeri kontrolüne yardımcı olarak insülin direncinin yönetilmesini destekleyebilir.

Vitamin ve mineralleri unutmayın

PKOS'ta bazı mikro besin ögelerinin eksiklikleri daha sık görülebilmektedir.

Özellikle:

• D vitamini

• B12 vitamini

• Magnezyum

• Çinko

• Selenyum

• C ve E vitaminleri

hormonal denge, yumurtlama fonksiyonları ve metabolik sağlık açısından önem taşımaktadır.

Beslenme tedavisinin temel amacı

PKOS'ta beslenme tedavisinin amacı sadece kilo vermek değildir.

Amaç;

• İnsülin direncini azaltmak,

• Hormon dengesini desteklemek,

• 
  

• Adet düzenini iyileştirmek,

• Uzun vadeli sağlık risklerini azaltmak,

• Sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları oluşturmaktır.

Unutulmamalıdır ki PKOS'un mucize bir diyeti yoktur. Başarılı sonuçlar; kişiye özel planlanan beslenme programı, düzenli fiziksel aktivite ve yaşam tarzı değişikliklerinin birlikte uygulanmasıyla elde edilir.

DİYETİSYEN ŞEVVAL ÖZPİLAVCI

SAKARYA DİYETİSYEN